HAYAT AĞACI

Çoğunlukla ilahi alem, bir “Hayat Ağacı” ile tasvir edilir. Hayat ağacı Kabala ve birçok öğretide evrenin modeli olduğuna inanılan semboldür. Var olduğu kabul edilen; yer, yeraltı ve gökten oluşan üç ortamı birbirine bağlayan ekseni temsil eden yaşam ağacı, ezoterik bilgilere göre âlemler arası irtibatı simgeler.

Yaşam ağacı kökleri yukarıda, dal ve yaprakları aşağıda olarak da tasvir edilmiştir. Dante’nin “İlahi Komedya” eserinde değindiği cennetteki ağaçta terstir. Ters yaşam ağaçları daha ziyade prensipten tezahüre doğru yoğunlaşmayı simgeler. Farklı kültürlerde hayat ağacı geleneklerine dikkat edilirse zıtlığın tamamlayıcılığı prensibini bize gösterir. Bu şeklin on sefirotu yirmi iki yolu evren ve insan ruhunun, geleneksel deyişle; makro kozmos ve mikro kozmosun bir haritasını oluşturur. Makro kozmos ile mikro kozmos fikrini kavramanın bir yolu da hayat ağacını bilincin yapısının haritası olarak görmek olacaktır.

Hayat ağacı sembolizması Dante’nin İlahi Komedya eserinde de mevcuttur. Bu eserde değinilen cennetteki ağaç terstir. Yaşam ağacının kökleri yukarıda, dal ve yaprakları ise aşağıda olarak da tasvir edilmiştir ve tekamülde; basitten karmaşığa bir merdiven silsilesi olarak yükselerek devam eder şekilde tasvir edilmiştir. Ağaçta yıldırım şeklindeki kılıç ve ağaca tırmanan yılan da bazen görünür. Kılıç Tanrı’dan inen rahmet, yılan ise insanın dönüş yolunda yukarıya doğru ruhsal tekamülünü gösterir. Yukarıdan aşağı ve aşağıdan yukarıya hareket eden bu iki güç birbirini tamamlar.

Hayat ağacı, evrenin oluşmasının da bir modelidir. Kabalistlere göre evren en yüksek hallerden tezahür etmiştir. Bu düşünsel yetileri aşan madde boyutunun çok üstünde ince titreşimli, Yüce Varlık halinden bir tecellidir. Bunu biz ancak bir nokta olarak algılayabiliriz. Bu nokta ilk Sefira Kether’dir ve ondan diğer Sefirot (Sefira’nın çoğulu) türemiştir. On Sefirot oluştuğu zaman tezahürat son bulmuştur. Işte yaşadığımız ve mekan ettiğimiz fizik âlemini onuncu Sefira temsil etmektedir ve tecelli eden her Sefira bir sonrakine kıyasla özden daha uzak olduğu için daha düşük titreşimlidir, her biri başka bir realiteyi, başka bir fazileti temsil eder.

Ortaya çıkan on küreden oluşmuş Hayat Ağacı evrenin, güneş sisteminin ve insanın bir modelidir. Ağacın küreleri 22 yol ile birbirlerine bağlanmıştır. Sefirot kürelerinin birden ona sayılarla ifade edildiği gibi yollar da İbrani alfabesinin 22 harfi ile ifade edilmiştir. Bunlar evrenin yapıtaşlarıdır. Hayat ağacı zıtlıkların bütünleştiği, tamamlandığı bir bilgelik ağacıdır. “bir bireyin içinde ikili kutupsal gerilim olmadığında insan anlamı olmayan, aciz ve gelişigüzel bir yaratık olduğu duygusunu geliştirir.” Diyor Jung. Denge ve dinamizm evrenin yasasıdır. Bilgelik, sevgi ve güç unsurlarını dengeler. Aslında bilgelik gücünün sevgi ile kullanılmasıdır. Denildiği gibi, bilinçsiz ve sevgisiz güç tehlikeli bir gaddarlığa; güçsüz ve dengesiz sevgi ise çok büyük zaaflara yol açar.